تولتکها سالکان را "جنگاور" و "جنگجو" می خوانند . آنها هر چیزی در زندگی یک انسان را نوعی "مبارزه" می دانند .

 هنگامی که من برای اولین بار با عبارت جنگجو مواجه شدم از خود پرسیدم طرف دیگر مبارزه کیست ؟ حتی در جایی از کتابها ، کاستاندا آن را مبارزه با دشمنان یک ساحر می پندارد ، چیزی که بلافاصله رد می شود . بناچار هنگامی که جواب روشنی برای این پرسش پیدا نشد آن را به مبارزه با نفس تعبیر کردم .

 همچنین آنها برای توصیف مانع درونی ما از عبارت "گفتگو" استفاده می کنند ، و تاکید می کنند که انسان مدام با خودش در گفتگویی درونی است . گفتگویی که توقف آن ، کلید دنیای ساحری است .

فصل سایه های گلی را می توان گشاینده رمز این مفاهیم به حساب  آورد . آنطور که به نظر می رسد اندیشه وجود پروازگران نه فقط در میان تولتک ها بلکه در تمام آئین های شمنی قاره آمریکا اصلی اساسی محسوب می شده است . به همین  جهت در تمام این آئینها سالکان جنگجو ، و در حال مبارزه برای آزادی نامیده شده اند که اشاره ای به تلاش برای خلاصی از چنگ پروازگر دارد . آنها عنوان می کنند که افکار ما حاصل گفتگوی پروازگران است . به این جهت وضعیت اصلی ذهن انسانی را در غیاب پروازگر ، سکوت درونی می خوانند . آنها هر چیزی در زندگی بشر را نوعی مبارزه می دانند چرا که اعتقاد بر این است که کل دنیای بشری که ما می شناسیم از اثر سلطه این موجودات شکل گرفته است .

این رمز گشایی ما را وا می دارد که کتاب ها را با مفاهیمی نوین تعبیر کنیم :

خاموشی گفتگوی درونی عبارتی که بارها در کتابهای کاستاندا تکرار شده  همان خاموش کردن ذهن بیگانه است . مبارزه سالک مبارز ، مبارزه برای پس زدن ذهن بیگانه است . آزادي که هدف هر سالک مبارز ذکر شده  آزادی از چنگ پروازگر است .

به نظر می رسد که نقطه اتکای جدیدی برای ما مهیا شده است تا علل نامتوازن بودن زندگی بشری را با استناد به امکان وجود پروازگران توضیحی دوباره دهیم .

 دون خوان به شاگرد خود همواره گوشزد مي كند كه براي وصول به مقصود و براي سپردن راه كمال، نخستين آموزش همانا از ميان بردن جدال دروني است. ناراحتي ها و نابساماني هاي جسمي و روحي ما مردمان اين قرن، جدال دروني و مكالمه ي اندروني است كه همواره آسايش را، درست در آن موقع كه مي خواهيم آسوده باشيم و كسب نيرو كنيم، از ما مي گيرد. رويدادي در زندگي روزمره ي انسان روي مي دهد، چه خوب و چه بد، اين رويداد خود پايان مي گيرد، ولي در ذهن ما تازه آغاز مي گردد. گرچه سرشت گذشت زمان و خاصيت اصلي آن، اين است كه لحظه هاي زندگي و رويداد هاي آن را، چه خوب و چه بد، به گذشته ها انتقال دهد و به گذشته ها واگذارد، ولي انسان اين قرن، عادت كرده است كه اين لحظه ها را كش دهد و سخت مي كوشد تا آنها را كه طبعا به گذشته ها تعلق دارند، با صرف نيروي ذهني از كيسه ي گذشته ها بيرون كشد و به زمان حال باز آورد و اين درست به هنگامي است كه خود از كار سخت روزانه فراغت يافته و نياز به آرامش دارد. انسان اين قرن گذشته هاي غالبا تلخ را همواره نشخوار مي كند و خود را ناراحت مي دارد و مجالي براي آسايش روح و ذهن خود باقي نمي گذارد. در لحظه ي رويداد، آن رويداد را تحمل مي كند و سپس در لحظات ديگر، در روزها و ماهها و حتي سالها در باره ي آن رويداد تلخ با خود مكالمه و مجادله دروني ايجاد مي كند. جدالي سخت در درون خود بر مي انگيزد كه اگر فلاني چنين گفت، مي بايستي پاسخي چنان داده مي شد و گاه شبي به سحر مي كشد و هنوز اين جدال دروني، اين مكالمه ذهن پايان نيافته است و در سپيده دم، صحنه ي جدال كه تن و روح آدمي است، سخت آشفته و درمانده است. گاهي اين صحنه ي جدال شديدتر از آنچه در واقعيت بوده است در درون آدمي جريان مي يابد و آسايش زندگي را بر هم مي زند و كينه اي دير پاي به وجود مي اورد كه در روح و جان آدمي ريشه مي دواند.بايد اين بگو مگوهاي دروني بر كنار شوند، بايد اين خود خواهي ها و خود بيني ها از ميان بروند تا آسايش حاصل شود. 

دانشي ينهاني از نقش غير طبيعي و بيگانه تفكر در همه ما وجود دارد . با اينحال چنان عميق و پس زده شده است كه جز افرادي خاص و اوقاتي خاص هرگز به سطح نميايد  . براي اكثر مردم  تفكر بخش طبيعي و بديهي ”بودن“ محسوب ميشود . چيزي كه ويژگي انسانها و زندگي روزمره است . چيزي كه هميشه وجود داشته و  خواهد داشت . ما بطرز رقت باري زندگي ميكنيم و ميميريم و هرگز در نميابيم كه هستي انسان در حالت طبيعي خود چيزي بغايت باشكوه و کامل است . ما هرگز شک نميکنيم که روزمرگی کسالت آور ما سرنوشت محتوم ما نيست .

آنطور كه كاستاندا گزارش ميدهد ساحران تولتك از چند هزار سال پيش گونه خاصي از موجودات ساكن هستي را كشف كردند كه سازواره نداشتند اما زنده بودند . تفاوت آنچه كه آنها ميدانستند با عقايد مشابه كه تقريبا در همه فرهنگها وجود دارد و به حضور نوعي موجود ناديدني دلالت دارد در آن است كه آنها با استفاده از توانائيهائي خود بعنوان ساحر گونه هاي مختلف اين نوع آگاهي را كه جسميت ندارد اما زندگي دارد كشف و طبقه بندي كرده اند . در كتابهاي كاستاندا از انواع مختلف آنها بخصوص گونه هائي كه همچون جانداران ارگانيك ، بومي كره زمين هستند و مانند آنها به سه دسته اصلي تقسيم مي شوند كه در واقع بديل دسته هاي اصلي جانداران ارگانيك يعني جانوران حشرات و گياهان است صحبت شده .
آلي بودن به آنان امكان داده است كه بدون محدوديت هاي ناشي از سازواره در اقصي نقاط هستي امكان جابجائي داشته باشند . ويژگي اين موجودات درخشندگي مات و كدر آگاهي آنها توصيف شده است. چيزي بر عكس درخشندگي موجودات ارگانيك و بخصوص انسان كه در فرهنگ اين ساحران به موجودات فروزان معروفند  . مزيت آنها امكان زندگي بينهايت طولاني تر در مقابل زندگي كوتاه سازواره دارها عنوان شده است  . كليدي ترين نكته توصيف ساحران از روابط بين اين دو گونه به علاقه فراوان آنان به آنچه كه ندارند يعني درخشندگي بي نظير موجودات ارگانيك و بخصوص انسان كه بر مبناي اين توصيف روكشي از آگاهي دسترس پذير و بي محافظ دارد استوار است . تولتكها اين دسترس پذير و بي محافظ بودن آگاهي درخشان انساني را با اهميت ترين موضوع در زندگي همه ما و همزمان آزموني براي به آزمايش گذاشتن توانائي در ادامه سفر آگاهي ميدانند . سفري كه اعتقاد دارند توسط يك عامل خارجي مدتهاي طولانيست كه قطع شده است .